వరుణుడి కరుణ కోసం సాగర్‌లో మహాయాగం

వరుణుడి కరుణ కోసం సాగర్‌లో మహాయాగం

నేడు 108 మంది రుత్వికులతో ప్రత్యేక క్రతువు

పాల్గొననున్న సీఎం రేవంత్‌రెడ్డి

నేతృత్వం వహించనున్న మంత్రి ఉత్తమ్‌కుమార్‌రెడ్డి

11 హోమగుండాలతో విజయవిహార్‌లో వైదిక కార్యక్రమం

కృష్ణా, గోదావరి పరీవాహక ప్రాంతాల్లో సమృద్ధిగా వర్షాలు కురవాలని సంకల్పం

సాగర్‌లో ఇంకా 166.39 టీఎంసీల ఖాళీ.. భారీ ప్రవాహాల కోసం ఎదురుచూపు

నైరుతి రుతుపవనాల కాలం సగం దాటి ఆగస్టు రెండో వారంలోకి ప్రవేశించినా తెలంగాణకు జీవనాడులైన కృష్ణా, గోదావరి నదులకు స్థిరమైన ప్రవాహాలు ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో అందడం లేదు. రాష్ట్రంలోని ప్రధాన జలాశయాలు పూర్తిస్థాయిలో నిండాలంటే తెలంగాణలో వర్షాలతోపాటు ఎగువన ఉన్న మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకల్లోనూ విస్తారంగా వర్షాలు కురవాల్సిన పరిస్థితి ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో రాష్ట్రంలో సమృద్ధిగా వర్షాలు కురిసి, కృష్ణా–గోదావరి నదులు పరవళ్లు తొక్కాలని ఆకాంక్షిస్తూ సోమవారం నాగార్జునసాగర్‌లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా వరుణ యాగం నిర్వహించనుంది.

ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్‌రెడ్డి ఈ యాగంలో పాల్గొననుండగా, నీటిపారుదల, పౌరసరఫరాల శాఖ మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్‌కుమార్‌రెడ్డి కార్యక్రమానికి నేతృత్వం వహించనున్నారు.

తెలంగాణతోపాటు కృష్ణా, గోదావరి ఎగువ పరీవాహక ప్రాంతాల్లో సమృద్ధిగా, సకాలంలో వర్షాలు కురవాలని, నదులకు స్థిరమైన ప్రవాహాలు రావాలని, జలాశయాలు, చెరువులు నిండాలని, భూగర్భ జలాలు పెరగాలని, వ్యవసాయానికి సమృద్ధిగా నీరు అందాలని కోరుతూ ఈ యాగాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.

108 మంది రుత్వికులు.. 11 హోమగుండాలు

యాదగిరిగుట్ట శ్రీలక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయానికి చెందిన అర్చకులు, వేదపండితులు, ఆలయ సిద్ధాంతితో సంప్రదింపుల అనంతరం ఆగస్టు 10న వరుణ యాగం నిర్వహించేందుకు ముహూర్తం నిర్ణయించారు.

నాగార్జునసాగర్‌లోని విజయవిహార్ ప్రాంగణంలో 11 హోమగుండాలను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. 108 మంది రుత్వికులు, అర్చకులు, వేదపండితులు రోజంతా ప్రత్యేక వైదిక క్రతువులు నిర్వహించనున్నారు.

వర్షాలు సమృద్ధిగా కురిసి రైతాంగం సుభిక్షంగా ఉండాలని, పంటలకు సాగునీటి కొరత తలెత్తకుండా కృష్ణా, గోదావరి నదులకు సమృద్ధిగా ప్రవాహాలు రావాలన్న సంకల్పంతో కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.

ఎగువ రాష్ట్రాల వర్షాలే కీలకం

తెలంగాణ జలభద్రత కేవలం రాష్ట్రంలో నమోదయ్యే వర్షపాతంపైనే ఆధారపడి ఉండదు. కృష్ణా, గోదావరి నదుల ఎగువ పరీవాహక ప్రాంతాల్లో కురిసే వర్షాలు రాష్ట్రంలోని ప్రధాన ప్రాజెక్టులకు అత్యంత కీలకం.

కృష్ణా నదీ పరీవాహక ప్రాంతం సుమారు 2.59 లక్షల చదరపు కిలోమీటర్లలో విస్తరించి ఉండగా, ఇందులో దాదాపు 44 శాతం కర్ణాటకలో, 27 శాతం మహారాష్ట్రలో ఉంది. అంటే కృష్ణా పరీవాహక ప్రాంతంలో 70 శాతానికిపైగా ఈ రెండు ఎగువ రాష్ట్రాల్లోనే ఉంది.

కర్ణాటక, మహారాష్ట్రల్లోని పశ్చిమ కనుమలు, కృష్ణా, భీమా, తుంగభద్ర పరీవాహక ప్రాంతాల్లో కురిసే వర్షాలే ఆల్మట్టి, నారాయణపూర్ మీదుగా జూరాలకు, అక్కడి నుంచి శ్రీశైలం, నాగార్జునసాగర్‌కు వచ్చే ప్రవాహాలను ప్రధానంగా ప్రభావితం చేస్తాయి.

గోదావరి విషయంలోనూ ఇదే పరిస్థితి. సుమారు 3.13 లక్షల చదరపు కిలోమీటర్ల గోదావరి బేసిన్‌లో దాదాపు 49 శాతం మహారాష్ట్రలోనే ఉంది. నాసిక్, మరాఠ్వాడాతోపాటు ఎగువ, మధ్య గోదావరి ప్రాంతాల్లో కురిసే వర్షాలు తెలంగాణలోని శ్రీరాంసాగర్, ఎల్లంపల్లి తదితర ప్రాజెక్టులకు వచ్చే ప్రవాహాలపై ప్రభావం చూపుతాయి.

అందువల్ల రాష్ట్రంలో ఎంత వర్షం కురుస్తుందన్నదానితోపాటు మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకల్లో వర్షపాతం, ఎగువ జలాశయాల్లో నిల్వలు, అక్కడి నుంచి విడుదలయ్యే నీటిని నీటిపారుదల శాఖ నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తోంది.

కృష్ణాలో పెరుగుతున్న ప్రవాహాలు

ఆదివారం ఉదయం 9 గంటల నాటికి కృష్ణా ఎగువ ప్రాంతాల్లో ప్రవాహాలు ఆశాజనకంగా కనిపించాయి. ఆల్మట్టికి 1,05,332 క్యూసెక్కుల ఇన్‌ఫ్లో నమోదవుతుండగా 86,155 క్యూసెక్కులు దిగువకు విడుదల చేస్తున్నారు. 129.72 టీఎంసీల స్థూల సామర్థ్యానికి గాను ఆల్మట్టిలో 113.71 టీఎంసీల నిల్వ ఉంది.

నారాయణపూర్‌కు సుమారు 42 వేల క్యూసెక్కుల ప్రవాహం వస్తుండగా 18,654 క్యూసెక్కులు విడుదల చేస్తున్నారు.

తెలంగాణలోకి కృష్ణా ప్రవాహాలకు ముఖద్వారంగా ఉన్న జూరాలకు సుమారు 80 వేల క్యూసెక్కుల ఇన్‌ఫ్లో నమోదైంది. అక్కడి నుంచి 46,543 క్యూసెక్కులు విడుదలవుతున్నాయి. 9.66 టీఎంసీల సామర్థ్యానికి గాను జూరాలలో 8.07 టీఎంసీల నీరు నిల్వ ఉంది.

శ్రీశైలంలో 215.807 టీఎంసీల స్థూల సామర్థ్యానికి గాను 179.90 టీఎంసీల నీరు ఉంది. ఇంకా సుమారు 35.91 టీఎంసీల ఖాళీ సామర్థ్యం ఉంది.

సాగర్‌లో సగానికంటే తక్కువే

వరుణ యాగానికి వేదికగా మారుతున్న నాగార్జునసాగర్ మాత్రం ఇంకా భారీ ప్రవాహాల కోసం ఎదురుచూస్తోంది.

నాగార్జునసాగర్ స్థూల నిల్వ సామర్థ్యం 312.045 టీఎంసీలు కాగా, ఆదివారం నాటికి 145.65 టీఎంసీల నీరు మాత్రమే ఉంది. అంటే జలాశయంలో ఇంకా దాదాపు 166.39 టీఎంసీల ఖాళీ సామర్థ్యం ఉంది.

సాగర్ పూర్తిస్థాయి నీటిమట్టం (FRL) 590 అడుగులు కాగా ప్రస్తుతం నీటిమట్టం సుమారు 518 అడుగుల వద్ద ఉంది.

గత ఏడాది ఇదే రోజుతో పోలిస్తే పరిస్థితిలో భారీ వ్యత్యాసం కనిపిస్తోంది. గత ఏడాది ఆగస్టు 9న నాగార్జునసాగర్‌లో సుమారు 310.25 టీఎంసీల నిల్వ ఉండగా, నీటిమట్టం 589.40 అడుగుల వద్ద ఉంది. అంటే దాదాపు పూర్తిస్థాయి నీటిమట్టానికి చేరుకుంది. ఈ ఏడాది అదే తేదీకి జలాశయంలో గతేడాది నిల్వలో సగానికంటే తక్కువ నీరే ఉంది.

మిగిలిన రుతుపవనాలే కీలకం

రాష్ట్రంలో వ్యవసాయ అవసరాలకు సీజన్ మొత్తంలో వర్షాల విస్తరణ అత్యంత కీలకమని నీటిపారుదల వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. ఒకటి, రెండు భారీ వర్షాలతోనే సాగునీటి అవసరాలు పూర్తిగా తీరవు. పంటలకు వివిధ దశల్లో తేమ అవసరం. చెరువులకు వరుస ప్రవాహాలు రావాలి. భూగర్భ జలాల పెరుగుదలకు నిరంతర వర్షాలు అవసరం. ప్రధాన జలాశయాలు నిండాలంటే ఎగువ పరీవాహక ప్రాంతాల నుంచి స్థిరమైన ప్రవాహాలు కొనసాగాలి.

ఈ నేపథ్యంలో రుతుపవనాల మిగిలిన కాలంలో తెలంగాణతోపాటు మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకల్లో విస్తారంగా వర్షాలు కురవడం రాష్ట్ర జలభద్రతకు కీలకంగా మారింది.

జలభద్రత కోసం సామూహిక సంకల్పం

ఈ పరిస్థితుల్లో జరుగుతున్న వరుణ యాగానికి ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. వర్షాలు పూర్తిగా ముఖం చాటేసిన పరిస్థితుల్లో కాకుండా, కృష్ణాలో ప్రవాహాలు క్రమంగా పెరుగుతున్నప్పటికీ అవి సీజన్ అంతటా స్థిరంగా కొనసాగుతాయా అన్నది ఇంకా స్పష్టత రాని సమయంలో ఈ యాగాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.

తెలంగాణతోపాటు కృష్ణా, గోదావరి పరీవాహక ప్రాంతాలన్నింటిలో సమృద్ధిగా వర్షాలు కురవాలని, నదుల్లో ప్రవాహాలు పెరగాలని, ప్రాజెక్టులు, చెరువులు నిండాలని, భూగర్భ జలాలు పెరగాలని, పంటలు సమృద్ధిగా పండాలని, రైతాంగం సుభిక్షంగా ఉండాలని కోరుతూ వరుణ యాగంలో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించనున్నారు.

ఒకవైపు వర్షపాత అంచనాలు, జలాశయాల నీటిమట్టాలు, ఇన్‌ఫ్లో–అవుట్‌ఫ్లోలను శాస్త్రీయంగా పర్యవేక్షిస్తూ ప్రభుత్వం జల నిర్వహణకు చర్యలు చేపడుతుండగా, మరోవైపు ప్రకృతి అనుకూలించాలని కోరుతూ భారతీయ వైదిక సంప్రదాయంలో వరుణ యాగాన్ని నిర్వహిస్తోంది.

కృష్ణా తీరాన జరిగే ఈ మహాక్రతువులో ఒకటే సంకల్పం — సమృద్ధిగా వర్షాలు కురవాలి.. కృష్ణా, గోదావరి నదులు నిండుగా ప్రవహించాలి.. తెలంగాణ జలాశయాలు నిండాలి.. రైతాంగం సుభిక్షంగా ఉండాలన్నదే ప్రభుత్వ సంకల్పమని మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి స్పష్టం చేశారు.